AI en automatisering in de Arbo-, HR- en Re-integratiesector

Aeternus in gesprek met Janwillem Fidder, CEO bij D&S Group

Tussen efficiëntie, menselijkheid en een verschuivend speelveld

De inzet van AI en automatisering ontwikkelt zich in een razendsnel tempo. Binnen vrijwel alle sectoren zijn AI en automatisering steeds belangrijkere onderdelen in strategische plannen en van werkprocessen, waaronder ook in de Arbo-, HR- en Re-integratiesector. De komende jaren zal deze impact steeds belangrijker worden en is Aeternus daarom in gesprek gegaan met Janwillem Fidder om meer inzicht te krijgen in de ontwikkelingen en visie.

Janwillem Fidder is sinds 1 januari 2025 CEO van D&S Group en was daarvoor actief als COO en CIO bij D&S Group. Bij D&S Group speelt hij een belangrijke rol in de technologische innovatie, waaronder AI en automatisering en kijkt hij scherp naar de manier waarop AI de Arbo-, HR- en Re-integratiesector kan veranderen.

Uit het gesprek blijkt dat AI en automatisering grote kansen bieden voor efficiëntie, kwaliteit en schaalbaarheid binnen de sector. Tegelijkertijd worden thema’s als data-eigenaarschap, privacy en governance steeds belangrijker. Volgens Janwillem Fidder zullen uiteindelijk de partijen succesvol zijn die technologie weten te combineren met vertrouwen, een veilige data-architectuur en menselijke regie. Vanuit M&A-perspectief kan dit bovendien leiden tot verdere consolidatie in de markt, doordat schaal en technologische investeringskracht steeds belangrijker worden.

Een op de zes bedrijven maakt gebruik van AI-technologieën.

De Arbo-, HR- en Re-integratiesector wordt gekenmerkt door een combinatie van technologische vooruitgang, structurele schaarste aan gekwalificeerd personeel en toenemende eisen rond privacy en compliance. Tegelijkertijd neemt het gebruik van AI onder Nederlandse bedrijven snel toe. In 2025 gebruikt een op de zes bedrijven AI, een verdubbeling ten opzichte van twee jaar eerder. Volgens cijfers van het CBS waren de meest gebruikte AI-toepassingen onder Nederlandse bedrijven in 2025:

• Text mining (12%) – het analyseren en structureren van grote hoeveelheden tekstdata.
• Natural language generation (8%) – het automatisch genereren van geschreven of gesproken tekst.
• Spraakherkenning (6%) – het omzetten van gesproken taal naar tekst.

Voor bedrijven actief in de Arbo-, HR- en Re-integratiesector bestaan vooralsnog geen breed geaccepteerde, openbare cijfers die precies laten zien hoeveel organisaties AI al toepassen. Wel geven de beschikbare sectorcijfers een duidelijke indicatie van de richting waarin de markt zich ontwikkelt. In 2024 gebruikte 18,4% van de organisaties in gezondheid en welzijnszorg AI, tegenover 39,8% in de specialistische zakelijke dienstverlening. Omdat de Arbo-, HR- en Re-integratiesector elementen van beide domeinen combineert, enerzijds medisch en zorggerelateerd en anderzijds procesmatig en dienstverlenend, vormt die bandbreedte een relevante graadmeter voor het tempo waarin AI-adoptie zich ook in deze sector aan het ontwikkelen is (CBS).

AI-adoptie hangt samen met schaalgrootte

Opvallend is bovendien dat AI-adoptie sterk samenhangt met schaalgrootte. Grote bedrijven lopen hierin duidelijk voorop: circa 59% van de bedrijven met 500 of meer werkzame personen gebruikt AI, tegenover ongeveer 18% bij bedrijven met 10 tot 20 medewerkers (CBS). Dat laat zien dat AI niet alleen een technologische ontwikkeling is, maar ook een strategisch vraagstuk rondom investeringskracht en datatoegang. Vanuit M&A-perspectief is dat relevant, omdat grotere partijen makkelijker kunnen investeren in technologie, data-infrastructuur en geïntegreerde proposities, terwijl voor kleinere spelers die investeringsdruk juist een aanleiding kan zijn om aansluiting te zoeken bij een grotere organisatie.

Strategie en visie: AI als kans en bedreiging voor het huidige model

Volgens Janwillem Fidder is automatisering in de sector op zichzelf niets nieuws. Veel processen in de Arbo-, HR-, en Re-integratiesector zijn immers al sterk gestandaardiseerd. Juist daarom zijn ze bij uitstek geschikt voor verdere digitalisering. AI maakt het mogelijk om bekende processtappen slimmer uit te voeren: documenten te interpreteren, communicatie te analyseren en dossiers sneller en consistenter te behandelen.

Tegelijkertijd plaatst hij daar direct een kanttekening bij. De vraag is niet alleen wat technisch kan, maar vooral wat wettelijk en maatschappelijk toelaatbaar is. Juist in een domein waarin gezondheid, inzetbaarheid en privacy samenkomen, blijft regelgeving voorlopig een bepalende factor. Daardoor ontstaat een spanningsveld: de technologie ontwikkelt zich snel, maar de ruimte om die technologie volledig autonoom toe te passen is beperkt.

“De vraag is niet wat technisch mogelijk is, maar vooral in hoeverre de wet- en regelgeving ruimte biedt om die mogelijkheden ook daadwerkelijk toe te passen.”

Hoewel AI op korte termijn vooral complementair is aan bestaande dienstverlening, kan dit de sector op middellange tot lange termijn flink veranderen. Door de combinatie van automatisering, AI en digitalisering wordt Arbo-, HR- en Re-integratiedienstverlening toegankelijker voor werkgevers. Waar voorheen specialistische kennis noodzakelijk was, kunnen digitale oplossingen deze rol deels overnemen.

Dit roept belangrijke vragen op: blijft een externe arbodienst noodzakelijk, of ontwikkelen werkgevers in de toekomst hun eigen digitale oplossingen? En als processen grotendeels geautomatiseerd kunnen worden, wat is dan nog de toegevoegde waarde van traditionele spelers?

Die ontwikkeling dwingt organisaties om na te denken over hun echte onderscheidend vermogen. Janwillem Fidder benadrukt dat de waarde van organisaties in deze sector in toenemende mate ligt in data, klantkennis en de eigen manier van werken. Het is volgens hem dan ook cruciaal dat het eigenaarschap over die data in eigen huis blijven, ongeacht of AI intern, extern of in een hybride vorm wordt ontwikkeld.

“De reden waarom een klant voor jou kiest, is je echte waarde. Die zit in je kennis, je data en je unieke werkwijze. Dat is je bedrijfseigendom.”

Technologie en implementatie: hoe AI processen slimmer maakt, schaarse capaciteit vermindert en M&A-dynamiek versnelt

Waar ligt op korte termijn de grootste meerwaarde van AI? Volgens Janwillem Fidder vooral in het verminderen van frictie in de keten. Dan gaat het niet direct om volledig autonome besluitvorming, maar om het slimmer organiseren van het bestaande werk.

De kracht van AI zit volgens hem vooral in gestandaardiseerde processen. In dat type werk is de machine vaak consistenter dan de mens. Tegelijk kan juist die efficiëntieslag bijdragen aan het opvangen van de groeiende personeelsschaarste in de sector, doordat schaarse professionals meer ruimte krijgen voor complexe en mensgerichte vraagstukken. Vanuit M&A-perspectief is dat relevant, omdat partijen die erin slagen hun processen slimmer in te richten en minder afhankelijk worden van schaarse capaciteit hun strategische positie versterken, terwijl voor kleinere spelers de investeringsnoodzaak in technologie juist een aanleiding kan zijn om aansluiting te zoeken bij grotere partijen. Toch betekent dit niet dat alles geautomatiseerd moet worden. Zodra situaties complexer of gevoeliger worden, bijvoorbeeld bij conflicten of herbeoordelingen, blijft menselijke tussenkomst essentieel.

“De echte grote winst zit nu vooral in het verminderen van frictie in de keten: intake-samenvattingen van dossiers, betere termijnbewaking en het eerder signaleren van dossiers waar iets mee moet worden gedaan.’’

Privacy en gevoeligheid: niet de technologie, maar datavermenging is het grootste risico

Het grootste risico van AI ligt volgens Janwillem Fidder niet alleen in de technologie zelf, maar vooral in de manier waarop data en informatie worden gecombineerd. In de Arbo-, HR- en Re-integratieketen komen medische gegevens, HR-data, verzuimdata en verzekeringsinformatie samen. Wanneer deze datastromen zich vermengen, ontstaan risico’s die verder gaan dan alleen privacy.

Informatie die voor een medisch doel is verzameld, kan dan onbedoeld invloed krijgen op HR-besluiten of andere processen. Juist daarom worden deze datastromen vandaag de dag strikt gescheiden gehouden.

Toch is dat in de praktijk complex. Zelfs wanneer data worden geanonimiseerd, kunnen (AI-)systemen via context alsnog verbanden leggen. Dat maakt het risico op herleidbaarheid en ongewenste koppeling reëel. De uitdaging zit daarmee niet alleen in wetgeving, maar ook in de inrichting van systemen en governance.

“Het grootste risico zit niet in de technologie zelf, maar vooral in het combineren van verschillende databronnen, waardoor informatie buiten de oorspronkelijke context gebruikt kan worden’.’

Toekomst en sectorimpact: brede adoptie, maar nog geen volledige autonomie

Voor de komende 12 tot 24 maanden verwacht Janwillem Fidder dat AI breed geïntegreerd zal worden in de basisprocessen van de sector. Denk aan AI-ondersteunde dossiers, chatfunctionaliteiten en beslisondersteuning. Volledig autonome systemen liggen waarschijnlijk nog verder in de toekomst, mede door regelgeving en de classificatie van veel toepassingen als ‘high risk’.

Tegelijkertijd voorziet hij een duidelijke verschuiving in de markt. Op korte termijn kan AI zorgen voor lagere kosten en hogere marges. Maar juist dat maakt nieuwe concurrentie aantrekkelijker. Wanneer digitalisering de marges verhoogt, zullen andere partijen, mogelijk buiten de traditionele sector, toetreden.

Voor kleinere spelers vormt dit een extra uitdaging. Zij beschikken over minder data en middelen, waardoor het moeilijker wordt om mee te bewegen met de technologische ontwikkelingen. Tegelijkertijd ziet Janwillem Fidder ruimte voor verschillende modellen naast elkaar: sterk geautomatiseerde dienstverlening enerzijds en meer mensgerichte, intensieve begeleiding anderzijds.

“Als je kijkt naar Arbo-, HR- en Re-integratie dienstverlening, dan is dat hoog geprotocolleerd werk. En geprotocolleerd werk kun je goed automatiseren, terwijl AI het in de toekomst ook nog persoonlijk kan maken.’’

 Winnaars in de markt zijn partijen met veilige data-architectuur en menselijke regie

AI en automatisering bieden enorme kansen voor de Arbo-, HR- en Re-integratiesector, met name op het gebied van efficiëntie, kwaliteit en schaalbaarheid. Tegelijkertijd brengen ze fundamentele uitdagingen met zich mee op het gebied van businessmodellen, data-eigenaarschap en privacy.

De visie van Janwillem Fidder maakt duidelijk dat de echte vraag niet is óf AI de sector verandert, maar hoe organisaties zich daartoe verhouden. Niet de partij met de meeste technologie zal automatisch winnen, maar de partij die technologie weet te combineren met vertrouwen, governance en een scherp besef van haar eigen waarde.

“De winnaars in deze markt zullen de partijen zijn die een veilige data-architectuur weten te combineren met menselijke regie.’’

Overnamespecialist met kennis van Arbo, HR en Re-integratie

Meer weten over de mogelijkheden voor je eigen bedrijf? Neem dan eens vrijblijvend contact met ons op voor een afspraak.

Aeternus is opgericht in 2006 en heeft inmiddels meer dan 1.500 klanten begeleid in begeleiding van aan– en verkooptrajecten, bedrijfswaarderingen, het ophalen van bedrijfsfinancieringen, verkoopvoorbereidingen en valuemanagement. Dit doen we met ruim 75 corporate finance-specialisten verdeeld over vestigingen in Amsterdam, Eindhoven en Venlo.