Wanneer bespreek je een waardering met de Belastingdienst?

Erfenis, echtscheiding, opvolging binnen de familie, estate-planning, management buy-out, werknemersparticipaties en herstructureringen. Stuk voor stuk complexe vraagstukken waarbij de waarde van de aandelen een belangrijke rol speelt in de discussie tussen de betrokken partijen. Wat veel mensen niet weten, is dat de Belastingdienst het niet altijd eens is met de onderhandelingsuitkomst. Om vooraf duidelijkheid te hebben, kan daarom vooroverleg met de Belastingdienst nuttig zijn. In dit artikel gaan we hier dieper op in.

Welke waarde wordt bedoeld?

Uitgangspunt voor de Belastingdienst is dat de aandelen moeten worden overgedragen tegen ‘de Waarde in het Economisch Verkeer’ (WEV). Dit is de prijs die bij de beste voorbereiding en de meest geschikte verkoopwijze door de hoogste bieder zou worden betaald. Het begrip WEV komt in diverse belastingwetten voor en moet binnen de context van die specifieke wetgeving worden geïnterpreteerd. De WEV geeft ruimte voor een eigen interpretaties door de Belastingdienst en de waarderingsdeskundige.

Er zijn verschillende waarderingsmethoden waarmee een waarde vastgesteld kan worden. In de praktijk gebruiken we veelal de Discounted Cashflow Methode (DCF) die ook door de Belastingdienst gebruikt wordt. Met behulp van de DCF methode kan de waarderingsdeskundige een economische waarde vaststellen.

Daarna volgt de vaststelling van de prijs. De berekende waarde is namelijk niet per definitie de prijs. In niet alle situaties is er sprake van een goede voorbereiding en meerdere kopers. Er is met andere woorden geen toetsing door biedingen van derde marktpartijen. De prijs die we in dit soort situaties berekenen noemen we dan een synthetische prijs. Deze synthetische prijs wordt beïnvloed door afspraken tussen de aandeelhouders, zoals bepalingen in de aandeelhoudersovereenkomst of de statuten. Deze leiden tot een lagere prijs voor een deel van de aandelen. De waarderingsspecialist dient in zijn rapport te verwerken hoe hij deze bepalingen verwerkt in een prijs.

De aldus berekende waarde en prijs hebben een subjectief karakter, omdat deze gebaseerd zijn op vooraf bepaalde uitgangspunten en methoden. Dit kan leiden tot discussie met de Belastingdienst.

Spanningsveld tussen Belastingdienst en belastingplichtige

Op basis van de WEV kan de Belastingdienst een aanslag opleggen. De synthetisch prijs die is berekend door de waarderingsdeskundige kan lager zijn. De Belastingdienst en de belastingplichtige hebben dan een tegengesteld belang: hoe hoger de WEV is, hoe hoger de aanslag.

Kort samengevat moet bij de WEV sprake zijn van een zakelijke prijs. Bij een zakelijke prijs horen ook zakelijke voorwaarden. Zo zijn bijvoorbeeld de garanties bij een verkoop aan een derde in de praktijk uitvoerig, maar de garanties bij verkoop aan een medeaandeelhouder of estate planning beperkt. In de praktijk gaat bij M&A-transacties een goede marktprijs hand in hand met een sterke set garanties door de verkoper aan de koper. In geval van estate planning geeft de verkoper bijna geen garanties, wat zou moeten leiden tot een lagere prijs. In dit spanningsveld opereren de Belastingdienst en waarderingsdeskundigen bij de vaststelling van de WEV. De discussies kunnen dan hoog oplopen.

Behalve verschil van mening over de waarde uitkomst, kan er ook nog een verschil van inzicht zijn over de belastingheffing ofwel de hoogte van de op te leggen belastingaanslag. In extreme gevallen kunnen zelfs naheffingsaanslagen en boetes worden opgelegd. Een lopende procedure met de Belastingdienst over bijvoorbeeld de prijs van aandelen in het kader van een medewerkersparticipatie, zal in de bedrijfsverkoop een slechte onderhandelingspositie opleveren.

Meest voorkomende discussiepunten met de Belastingdienst

Uit de dossiers die we in de afgelopen 19 jaar hebben behandeld, kwamen de volgende onderwerpen het meest aan bod:

• De gehanteerde waarderingsmethode.
• De gehanteerde waarderingsdatum.
• Het tijdstip van het contant maken van operationele vrije geldstromen (einde jaar of halfjaarlijks).
• Of het gehanteerde waardebegrip door de waardeerder van toepassing is op de situatie.
• De geprognosticeerde resultaten en balansposities.
• De hoogte van de vermogenskostenvoet (disconteringsvoet), die wordt gebruikt voor het contant maken van operationele vrije geldstromen.
• Bedrijfspanden zelfstandige vruchtdrager of operationeel gebonden onroerende goederen.

De dealvoorwaarden en financiering

Behalve de waardering en de door de waarderingsdeskundige uitgevoerde deductie naar de prijs, kijkt de belastingdienst naar de zakelijkheid van de totale deal. Hierbij kan worden gekeken naar de verhouding tussen eigen inbreng en bankleningen, en naar de leningen verstrekt door de verkoper. Ook wordt de gehanteerde rente op de verkopersleningen en de zakelijkheid van deze leningen onderzocht, met name of de verstrekte zekerheden in balans zijn met de gehanteerde rente.

Het proces van overleg met de Belastingdienst

De belastinginspecteur beoordeelt, al dan niet samen met het Landelijk Business Valuation Team (LBVT) van de Belastingdienst, of de uitkomst van de waardering fiscaal redelijk is. Het LBVT is een groep van speciaal daarvoor opgeleide waarderingsdeskundigen. De belastinginspecteur kan echter afwijken van het oordeel van het LBVT. Goede voorbereiding, zakelijke argumenten en een inhoudelijke discussie zijn essentieel voor succes. Maar ook een constructief overleg en de wijze waarop dit wordt aangepakt, speelt een rol bij de uiteindelijke uitkomst. Het overleg met de Belastingdienst kost veel tijd, soms wel een half jaar. Houd hier rekening mee in de planning van een overdracht.

Soorten belastingen die komen kijken bij het verkopen van een bedrijf.

Bij de verkoop van een bedrijf kunnen verschillende belastingen van toepassing zijn, afhankelijk van de structuur van de verkoop, het land waarin het bedrijf is gevestigd en de persoonlijke situatie van de verkoper(s). Hier zijn enkele veelvoorkomende belastingen die bij de verkoop van een bedrijf kunnen spelen:

Vennootschapsbelasting

Wanneer een bedrijf wordt verkocht en winst maakt op de verkoop, kan deze winst onderworpen worden aan vennootschapsbelasting. Dit geldt vooral bij een besloten vennootschap (BV) of naamloze vennootschap (NV).

Inkomstenbelasting

Bij de verkoop van een eenmanszaak, vennootschap onder firma of maatschap wordt de winst bij de verkoper belast als inkomstenbelasting. Dit is van toepassing op ondernemers die hun eigen bedrijf verkopen, en kan betekenen dat de winst op de verkoop bij het persoonlijke belastbare inkomen wordt opgeteld.

Aanmerkelijk Belang Heffing

Dit is een heffing voor aandeelhouders die minstens 5% van de aandelen in een vennootschap bezitten. De winst uit de verkoop van aandelen wordt hierbij belast tegen een vast tarief. Deze belasting is van toepassing op de verkoop van aandelen, niet op de verkoop van de activa van het bedrijf.

Overdrachtsbelasting

Wanneer een bedrijf onroerend goed bezit en dit wordt verkocht als onderdeel van de bedrijfsverkoop, kan overdrachtsbelasting verschuldigd zijn. Dit is van toepassing op de verkoop van activa in plaats van aandelen en geldt voor bijvoorbeeld fabrieken of kantoren.

Dividendbelasting

Als een bedrijf wordt verkocht en de verkoopopbrengst wordt uitgekeerd aan de aandeelhouders als dividend, dan kan er dividendbelasting verschuldigd zijn. Dit is meestal van toepassing bij de verkoop van activa, waarbij de winst eerst in de vennootschap blijft en later wordt uitgekeerd aan de aandeelhouders.

Schenk- en erfbelasting

Wanneer de aandelen van een bedrijf worden overgedragen als schenking (bijvoorbeeld in het kader van bedrijfsopvolging), kan schenkbelasting verschuldigd zijn. Ook bij overdracht via erfenis kan erfbelasting van toepassing zijn. In sommige gevallen zijn er regelingen voor bedrijfsopvolging die belastingvoordelen bieden, zoals de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR).

M&A Specialist met uitgebreide ervaring

Als Aeternus zijn wij de afgelopen 19 jaar nauw betrokken geweest bij honderden overnameprocessen. We begrijpen de vragen en onzekerheden waar ondernemers tijdens dit proces mee te maken krijgen. Als je een vrijblijvend gesprek wilt over jouw mogelijkheden, neem dan contact met ons op voor een afspraak zonder verplichtingen.