Kennisdocumenten-brancheartikelen2018-03-14T09:20:30+00:00

Kennisdocumenten en -rapporten

Categorie: brancherapporten

De MedTech industrie is volop in beweging op het gebied van fusies, overnames en financieringen. Zo zien we bijvoorbeeld internationale kopers die interesse hebben in Nederlandse partijen, enerzijds vanwege een actieve overnamestrategie en anderzijds omdat Nederland internationaal gezien wordt als een voorloper in het zorgsysteem en op het gebied van zorginnovatie.

Daarnaast zien we dat het aantal investeringen door private equity partijen (PE) in de zorg in 2018 ten opzichte van een jaar eerder is gestegen met ruim 30%, waarbij er in toenemende mate wordt geïnvesteerd in medische en technische start-ups. Zo heeft bijvoorbeeld Gilde Healthcare onlangs een bedrag van 200 miljoen euro opgehaald voor een nieuw private equity-fonds (Gilde Healthcare Services III). Dit fonds gaat zich richten op zorgverleners, leveranciers van medische producten en dienstverleners.

Een ander voorbeeld is het Brabantse hightechbedrijf Sioux Technologies, dat eind april 3 miljoen euro in een gepatenteerde oplossing van de Zwitserse start-up SamanTree Medical heeft geïnvesteerd. Het investeringsfonds van Sioux Technologies investeert samen met regionale en Europese partners (zoals de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij en het European Angel Fund) in kansrijke technische start-ups om innovatieve ideeën een kans te geven op een snellere ontwikkeling op het gebied van technologische vooruitgang en een snellere marktintroductie. Verwacht wordt dat de hoge transactie-activiteit in de MedTech zal aanhouden.

Benieuwd naar onze analyse van de sector? Download hier het Onderzoeksrapport: Top 25 MedTech.

Ontvang de laatste updates
Meer kennisdocumenten

De onderhoudsmarkt in Nederland doet er toe. Met een omzet van meer dan € 35 miljard per jaar biedt deze sector werk aan circa 300.000 mensen, volgens de Nederlandse Vereniging voor Doelmatig Onderhoud (NVDO). Aeternus analyseerde de door NVDO gesignaleerde trends en bracht, gebaseerd op transactie ervaring in deze sector, deze met de gevolgen hiervan voor de verkoopbaarheid en overnameprijzen in beeld.

De onderhoudsmarkt wordt grofweg opgesplitst in de volgende categorieën:

Met een bijdrage van 4% aan het Bruto Binnenlands Product (BBP) is de onderhoudssector wijd verspreid over diverse branches, zoals manufacturing, infra, onroerend goed, food, farma en de procesindustrie.

Trends in de onderhoudssector

De NVDO onderzoekt jaarlijks de onderhoudsmarkt en formuleert daaruit de belangrijkste trends. De top-5 trends zijn hieronder weergegeven. In dit artikel leggen we deze trends in de onderhoudssector naast de meest voorkomende drijfveren voor een fusie of overname.

1) Schaarste aan personeel
De trend dat er een tekort is aan technisch geschoold personeel is, is al een aantal jaren evident aanwezig. Eén van de drijfveren voor het doen van een overname is gelegen in het feit dat er met een overname ook kwalitatief personeel wordt geacquireerd. Uiteraard is het bij een overname cruciaal dat het overgenomen personeel na een overname goed kan integreren, qua cultuur past bij die van de Koper en niet onbelangrijk, kwalitatief aansluit. De praktijk is dat goed personeel met up-to-date kennis werkt bij financieel gezonde bedrijven met uitdagende of innovatieve projecten. Het hebben van personeel alleen is op zichzelf dus geen waardeverhogend element, maar kan het onder de bovengenoemde voorwaarden wel zijn.

2) Aanscherping van regelgeving en noodzaak tot compliance
Volgens het NVDO staat deze trend al vijf jaar in de top-3 trends. Dit verrast ons eerlijk gezegd niet. De constante aanscherping van nieuwe (EU) regelgeving, maakt dat het voor met name kleinere bedrijven moeilijker wordt om aan wet- en regelgeving te voldoen. Compliance is echter een significant aspect van de onderhoudsmarkt en ook kleinere bedrijven kunnen het zich niet permitteren om zich aan deze eisen te onttrekken. In de praktijk zien we dat dit vaak een argument is om aansluiting te zoeken bij een strategische partner, zij het in de vorm van een samenwerking dan wel door een (gedeeltelijke) verkoop van het bedrijf. Grotere bedrijven lijken vaak wat gemakkelijker in staat om veranderende wet- en regelgeving in te bedden in hun organisatie, vanwege een stukje schaalgrootte. Aansluiting bij een dergelijke grotere onderneming zorgt er dan voor dat ook kleinere bedrijven hun ‘’license to operate’’ behouden. In onze overnamepraktijk zien we overigens vaak dat er vervolgens voor wordt gekozen om de identiteit van het overgenomen bedrijf te behouden. Hier hangen vaak belangrijke en trouwe klanten en loyaal personeel aan vast en die worden op die manier dan geborgd.

3) Een verouderde asset base van klanten
De trend die wordt gesignaleerd is dat de gemiddelde asset base bij de klanten van onderhoudsbedrijven veroudert. Dit biedt dan op het eerste oog meer kansen voor de toekomstige omzet van onderhoudsbedrijven. Anderzijds kan dit bij de opdrachtgevers van onderhoudsbedrijven ook weer leiden tot investeringen, die het onderhoud weer doen afnemen.
In de praktijk werken onderhoudsbedrijven op basis van meerjarige contracten, waarin de performance afspraken zijn vastgelegd. Door er als onderhoudsbedrijf voor te zorgen dat de ‘total costs of ownership” worden verlaagd en de productietijd maximaal is, neemt de waarde van de dienstverlening voor de klanten toe.
Het hebben van een klantenbase waarin ook de ouderdom van de asset base van de klanten in de toekomst voor meer omzet kan zorgen, heeft uiteraard een positief effect op de verkoopprijs van een onderhoudsbedrijf. Hierbij is het wel belangrijk dat dit wordt geborgd door goede contracten met hierin opgenomen dito vergoedingen.

4) Behoefte aan ICT systemen
Volgens NVDO dienen onderhoudsbedrijven naast een algemene (onderhouds)strategie ook na te denken over een ICT-strategie. Vanuit de overnamepraktijk kunnen we dit beamen. Internet of Things, VR, AI en big data zorgen voor grote ontwikkelingen de komende jaren richting preventief en zelfs predictief onderhoud om hiermee de klant maximaal te ondersteunen en zijn downtime te minimaliseren.
Bedrijven die in staat zijn om klantdata en kennis in hun dienstverlening te integreren, vertegenwoordigen in de praktijk een hogere ondernemingswaarde. De kennisvoorsprong uit bijvoorbeeld data-analyses, software of registratietools leidt dan tot een hechte en waardevolle klantrelatie met betere marges en/of betere afspraken, en via die weg dus tot een hogere overnameprijs.

5) Aandacht voor Operational Excellence
De NVDO hanteert de volgende definitie van Operational Excellence: ‘’klant betrouwbare producten of diensten leveren tegen een concurrerende prijs, geleverd op de meest gemakkelijke manier.’’ Feitelijk is dit de balans tussen kwaliteit, prijs en snelheid. Hiervoor dien je als bedrijf de bedrijfsprocessen optimaal in te richten. Hierin ligt de keuze voor het businessmodel ten grondslag: keuze in soorten dienstverlening, pricing en positionering en groeikansen. Hieruit volgen de meer operationele zaken als planning en bezetting, monitoring en continue verbetering.

Het niet nastreven van ‘’operational excellence’’ kan er vanaf de buitenkant uitzien alsof een bedrijf niet ‘’in control’’ is. Wij merken tijdens overnametrajecten heel vaak dat ondernemers veel oog voor hun product of dienst hebben, maar dat het soms ontbreekt aan concrete bedrijfsprocessen, oftewel: ze zijn niet in controle over hun onderneming. Dit wordt per definitie afgestraft in een verkoopproces.

De uitzondering bevestigt de regel. Volledige optimalisatie van bedrijfsprocessen – en hiermee bijvoorbeeld een outperformer zijn in de markt – leidt niet per definitie tot de meest optimale prijs voor uw bedrijf. Een koper zit gek genoeg namelijk niet altijd te wachten op een perfect georganiseerd bedrijf waar geen verbetering meer mogelijk is. Er wordt dan wel voor het gerealiseerde resultaat betaald, maar gelijktijdig wordt er door de koper gezocht naar de oorzaak hiervan. Dit kan de ondernemer zelf zijn en als hij zijn bedrijf verkoopt en niet meer in het bedrijf actief is, kan dit nadelige gevolgen hebben voor de verkoopprijs.

Tot slot

De strategische overwegingen en de wijze waarop een bedrijf op deze trends inspeelt, hebben een belangrijke rol in het verkoopproces. Daarom is het belangrijk om hier vooraf goed over na te denken en te kijken over wat er voor de verkoop nog kan worden geoptimaliseerd. Binnen Aeternus doen we dit met het “Big Value Program”, een programma gericht op waardegroei in het zicht van een toekomstige verkoop.

Meer weten over het “Big Value Program”? Klik dan op onderstaande button. Na het invullen van uw e-mailadres en het onderwerp ‘Big Value Program’ ontvangt u de “Big Value Program” brochure in uw inbox.

> Klik hier voor het ontvangen van de “Big Value Program” brochure
Ontvang de laatste updates
Meer kennisdocumenten

Op 18 juli werd de overname van het IT bedrijf Protomation aan het innovatie- en licentiebedrijf Stamicarbon, onderdeel van het beursgenoteerde Italiaanse Maire Tecnimont Group afgerond. Aeternus begeleidde de aandeelhouders van Protomation in het verkoopproces.

Protomation is een Nederlands gespecialiseerd IT-bedrijf dat zich toelegt op het ontwikkelen van softwaretoepassingen en state-of-the-art operators trainingssimulators (OTS) voor de chemische procesindustrie, met een uitgebreid track record van samenwerking met meststofproducenten. Stamicarbon werkt al meer dan tien jaar samen met Protomation aan het ontwikkelen van softwarepakketten en OTS voor ureumfabrieken.

Protomation is sinds haar oprichting in 1999 uitgegroeid tot een wereldspeler op het gebied van software ontwikkeling van Operator Training Simulatie (“OTS”), software voor de olie- gas en chemische proces industrie. De hoge technische kennis van Protomation en reeds jarenlange intensieve samenwerking tussen Stamicarbon en Protomation heeft geresulteerd in deze overname. Door het in huis halen van kennis op het gebied van de nieuwste en meest up to date software ontwikkelingen binnen de markt, verstevigd Stamicarbon, onderdeel van het Italiaanse beursgenoteerde Maire Tecnimont Group, haar toekomstige propositie. Lees meer over deze overname in het volledige persbericht.

> Lees hier het officiële persbericht

Over Maire Tecnimont Group

Maire Tecnimont Group is een Italiaanse beursgenoteerde onderneming (Milaan) en opereert in ongeveer 45 verschillende landen, circa 50 operatieve bedrijven en een personeelsbestand van meer dan 6.300 werknemers, en werken samen met ongeveer 3.000 extra elektrische & instrumentatie professionals.

Meer informatie: www.mairetecnimont.com

Over Stamicarbon

Stamicarbon is het innovatie- en licentiebedrijf van de Maire Tecnimont Group. Zij zijn een baanbrekend bedrijf dat gespecialiseerd is in de kunstmestindustrie met een visie om de wereld in staat te stellen zichzelf te voeden en de kwaliteit van leven te verbeteren. Als wereldwijde leider op het gebied van kunstmesttechnologieën heeft Stamicarbon meer dan 250 ureumfabrieken een vergunning verleend en meer dan 100 vernieuwings- en optimalisatieprojecten gerealiseerd. Deze leidende positie is gebaseerd op meer dan 70 jaar ervaring in licentieverlening en wordt onderhouden door voortdurende innovaties in technologieën, producten en materialen. Het hoofdkantoor van Stamicarbon bevindt zich in Sittard met een verkoopkantoor in de VS en vertegenwoordigingen in Rusland en China.

Meer informatie: https://www.stamicarbon.com/

Over Protomation

Protomation is een toonaangevend bedrijf in de ontwikkeling en licentiëring van de modernste simulatiesoftware en simulatiemodellen voor de verwerkende industrie. Het bedrijf heeft een uitgebreide softwaresuite met de naam “Process Studio®” ontwikkeld om Operator Training Simulators en de inzet van trainingen voor operators te ontwikkelen. Ze hebben meer dan 25 jaar know-how en ervaring op het gebied van productieprocessen, procesbeheersing, processimulatie, softwareontwikkeling en projectbeheer, en werken samen met Stamicarbon en ThyssenKrupp Industrial Solutions. De klantenlijst van Protomation omvat onder andere: AkzoNobel, DGC, DSM, KIMA, Nutrien, Petrobras, Petlin (Petronas), SABIC, Saudi Aramco, SKW, Sorfert en technische onderwijsinstellingen.

Meer informatie: https://protomationsite.com/

The Group of Butchers, een snelgroeiende speler in de vleesverwerkende industrie, heeft haar belang in Nederland uitgebreid met de overname van familiebedrijf Schouten Vleeswaren. The Group of Butchers is sinds 2017 eigendom van private equity partij Equistone Partners Europe.
Met vestigingen in Tegelen en Lottum is Schouten Vleeswaren een van de meest vooraanstaande producenten van BBQ worsten. Broers Alex en Gino Schouten, die in het verleden het bedrijf over hadden genomen van hun vader Fred, zullen binnen Schouten en The Group of Butchers werkzaam blijven. Aeternus begeleidde de familie Schouten bij de verkoop aan The Group of Butchers.

Over Schouten Vleeswaren

Schouten Vleeswaren is een familiebedrijf dat garant staat voor een continue product met de hoogste kwaliteit. Zij zijn innovatief, ondernemend en hebben persoonlijke benadering hoog in het vaandel staan. Zij zijn specialist in BBQ worsten! Inmiddels 5x met goud bekroond. Zij leveren aan supermarkten, slagerijen, horeca en de hierop betrekking hebbende groothandel. Schouten Vleeswaren beschikt over een FSSC 22000 certificaat, een HACCP erkenning en een EG nummer (EG NL 3185).
Meer informatie: http://www.schoutenvleeswaren.nl/

Over The Group of Butchers

The Group of Butchers zijn echte vakidioten die gaan voor de mooiste en lekkerste vleesproducten. Hun succes is gebaseerd op lef en vernieuwing. Zij maken voornamelijk private label vleeswaren voor de retail, het gespecialiseerde kanaal en de out-of-home-markt. Dit doen ze op tien hoogwaardige productielocaties die zich verspreid bevinden over Nederland, België en Duitsland. Hier maken de ruim zevenhonderd medewerkers dagelijks de beste slagersspecialiteiten. Zij hebben een omzet van 140 miljoen Euro.
Meer informatie: http://groupofbutchers.com/

De markt voor private equity in Nederland vertoont steeds meer trekjes van een echt volwassen markt. Dat is de conclusie die kan worden opgemaakt na afloop van het Aeternus Jaarcongres: ‘Private equity & M&A, from Boom to Bust?’.

Steeds meer spelers op de markt die zoeken naar rendement. Bedrijven waarvoor gemiddeld meer geld moet worden betaald dan vier jaar geleden. In een markt waar nieuwe ontwikkelingen elkaar in razend tempo opvolgen, is het goed om elkaar regelmatig op te zoeken om de balans op te maken. Met die insteek organiseerde Aeternus op woensdag 3 juli haar eerste jaarcongres. In zaal Westerliefde in Amsterdam hebben zich die middag ongeveer 50 professionals uit de sector verzameld. Daarin presenteerde Aeternus ook het nieuwe product IT Due Diligence, dat, naast het Production Due Diligence, een vernieuwend instrument is om de waarde van ondernemingen nauwkeuriger in kaart te brengen.

Osudio verkocht aan SQLI

De middag begint met een presentatie van Peter Joosten (Managing Partner Aeternus). Daarna is het de beurt aan Peter van Reijmersdal (CEO/CFO Osudio) , die uitgebreid ingaat op de verkoop van zijn digital agency Osudio aan het Franse SQLI, inmiddels bijna twee jaar geleden. De zaal hangt aan zijn lippen en na afloop is er dan ook een spervuur aan vragen. Waarom de keuze voor een strategische partner en niet private equity? Hoe zelfstandig kan hij nu nog opereren? En hoe zit het met de earn-out? ‘Zulke afspraken zijn juist een belemmering voor volledig ondernemerschap’, aldus Van Reijmersdal. ‘De focus ligt komt daarmee namelijk teveel op je eigen bedrijfsonderdeel en in plaats van het concernbelang.’
‘Is het niet lastig om te moeten rapporteren aan een Franse aandeelhouder,’ wil iemand anders weten, ‘Air France en KLM is ook niet echt een gelukkige combinatie.’ Van Reijmersdal laat weten dat hij daar geen last van heeft. ‘We hebben een grote mate van vrijheid. Ons moederbedrijf wil graag leren van de manier waarop wij opereren. Die snelheid en flexibiliteit spreekt ze erg aan.’

Private equity: een serieus alternatief

En dan is het tijd voor discussie. Op het podium zitten Jacques Jetten, Managing Partner bij Aeternus en Robert De Boeck, oprichter van Antea Participaties. Zij vormen vandaag het tweekoppige panel. ‘Private equity is een serieus alternatief voor strategische koop‘, staat er op het grote scherm. Eens, zegt een grote meerderheid van 31 stemmers. ‘Waar het om gaat is dat er voldoende onderscheid is’, reageert iemand in de zaal. ‘Osudio koos bewust voor een strategische partner, omdat ze vooral het netwerk en niet zozeer het geld nodig hadden om verder groeien. Voor andere bedrijven is het kapitaal juist de belangrijkste factor en dan biedt private equity weer voordeel, vanwege de uitgebreidere financieringsmogelijkheden.’

Rendementen onder druk

Gezien de eensgezindheid in de zaal, verschijnt al snel de volgende stelling op het scherm:

‘Private equity zal in de toekomst onder druk komen te staan vanwege het uitblijven van rendementen.‘ Al snel blijkt er voldoende voer voor discussie, het ja- en nee-kamp houden elkaar bijna in evenwicht. ‘Oneens’, zegt Robert De Boeck van Antea Participaties. ‘Rendementen zijn er altijd geweest en zullen altijd blijven bestaan. Het is de beloning voor het risico dat je neemt. Het is logisch dat bij een daling van de rente het rendement ook lager wordt. Toen ik begin jaren negentig startte stond de rente op 9% en wilden we een rendement van 25% halen. Nu de rente op nul staat is een rendement van 25% niet meer reëel. Maar 15% is ook nog altijd heel mooi.’

‘Maar we moeten niet vreemd opkijken als de percentages straks weer iets lager uitvallen’, reageert iemand anders. ‘Dat is ook niet zo erg, dat hoort er nu eenmaal bij.’ Managing Partner Aeternus Jacques Jetten is het met die laatste opmerking eens en wijst op de lange adem die nodig is om in deze markt echt succesvol te zijn. ‘Over twee jaar komt er mogelijk weer een recessie. Dat betekent dat je aan een periode van zeven jaar of langer moet denken om te kunnen cashen. Een manier om het rendement ook in de toekomst op peil te houden is je te specialiseren. Dat gebeurt in deze branche nog te weinig, vind ik.’

‘Een kleine crisis’

Eén van de PE-professionals in de zaal laat weten dat er wat hem betreft best weer een ‘kleine crisis’ mag komen. Zelfs als dat waarschijnlijk betekent dat rendementen inderdaad onder druk komen te staan. ‘In moeilijke tijden wordt het kaf van het koren gescheiden. Met name nieuwkomers in de PE-markt die de afgelopen jaren teveel geld voor bedrijven hebben betaald, zullen deze branche dan weer verlaten. Dat juich ik alleen maar toe.’

DCF-berekening: wel of niet?

Een nieuwe stelling verschijnt op het scherm: ‘DCF-berekeningen voegen tijdens de onderhandelingen over een transactie niks toe.‘ De zogeheten Discounted Cashflow methode wordt door financiële professionals vaak gebruikt om de waarde van een bedrijf te bepalen.

Oneens, zeggen 26 van de bijna 40 stemmers. Als dagvoorzitter Paul Turken een rondje reacties doet, blijkt al snel dat veel van deze nee-stemmers de DCF-berekening vooral beschouwen als inventarisatie-tool om de onderhandeling mee in te gaan. En dus zeker niet als dé manier om een deal mee in de wacht te slepen. ‘Gesprekken met het management zijn voor mij leidend’, vertelt iemand. ‘Voor ons is de markt juist de allesbepalende factor’, reageert iemand anders.

Robert De Boeck blijkt in ieder geval geen fan van DCF. “Als je wilt dat een deal niet doorgaat, dan moet je vragen om een DCF-berekening te laten opstellen. Dat is pure theorie en wij doen er met Antea dan ook niks mee. Het is zonde van de 30.000 euro die er aan kwijt bent.”

Hierop kwam de vraag vanuit de zaal ‘Hoe doen jullie het dan wel?’ Deze vraag bleef echter onbeantwoord in de discussie. Het bepalen van bedrijfswaarden doen de private equity-spelers ieder op hun eigen manier en eigen modellen, zo blijkt. Markt en management zijn de belangrijkste beoordelingscriteria.

Verwachtingen managen

Interessant is ook de discussie die volgt, over de verwachtingen die worden geschept met een DCF-berekening. Regelmatig zien private equity partijen dat ondernemers teleurgesteld raken als de dealwaarde uiteindelijk lager blijkt. ‘Daarin schuilt een duidelijke taak voor partijen als Aeternus’, zegt Peter van Reijmersdal van Osudio. Peter Joosten van Aeternus voegt toe. ‘We zijn vanaf het allereerste contact al bezig met het schetsen van een reëel perspectief voor de ondernemer. Daarom doen we ook liever niet mee aan pitches. En als we dat wél doen, geven we sowieso nooit een upfront weg van wat een bedrijf waard moet zijn. Dat leidt alleen maar tot teleurstellingen later in het proces.’

Bedrijven wel of niet te duur

Een nieuwe stelling verschijnt op het scherm: ‘Bedrijven zijn momenteel te duur‘. Veel actueler kan eigenlijk niet, want iedereen in de zaal beseft dondersgoed dat het momenteel bepaald geen kopersmarkt is. Ja, vindt iets meer dan de helft van de professionals. Als voornaamste reden wordt gewezen naar de hoeveelheid spelers op de markt die loeren naar kansrijke bedrijven.

‘Als je een fonds hebt, dan kun je beter iets kopen dan niets. Dat zorgt voor een stuk prijsopdrijving.’ Een collega-koper aan een andere tafel vertelt over een recente deal waar hij naast greep. ‘De koper was bereid om een enorm bedrag op tafel te leggen zonder de boeken in te zien. Er was zelfs geen enkele vorm van due diligence gepleegd. Tegen stupiditeit kun je niet concurreren, denk ik dan.’

Iemand anders stelt dat het nog helemaal niet te zeggen is of bedrijven inderdaad te duur zijn. ‘Dat zal over een jaar of vijf tot zeven pas blijken als het tijd is voor een exit.’

Volwassen markt

‘De markt voor private equity is volwassen geworden’ besluit dagvoorzitter Paul Turken. ‘Dat valt op te maken uit al die verschillende meningen die we vanmiddag gehoord hebben. Spelers hebben hun posities ingenomen en zijn zich aan het ontwikkelen. Dat is een mooie trend.’

Wil je er volgend jaar ook bij zijn noteer dan: 25 juni 2020 in je agenda!

Theo en Jan hebben ieder 50% van de aandelen in Coyote B.V. Het succes van Coyote is afhankelijk van de wil van Theo en Jan om samen te (blijven) werken. Indien Theo en Jan het oneens zijn of nog erger, een conflict hebben, moet er een oplossing komen. De zogenaamde shoot-out regeling is er om snel tot een definitieve oplossing te komen in geval van een impasse. Het is een uitstekend alternatief voor het langdurige en onzekere traject van een waardering door één of meerdere deskundigen.

Wat is een Shoot-out regeling?

Een shoot-out bepaling beschrijft een heldere procedure die tot een snelle afwikkeling leidt, waarbij op voorhand niet vaststaat wie vertrekt en wie blijft. Een aantal shoot-out varianten zijn de Mexican shoot-out, de Texas shoot-out, de Dutch auction, de Russian Roulette en de Fairest Seal Bid.

Traagheid bedreiging voor continuïteit

Het hebben van ruziënde aandeelhouders kan verregaande consequenties hebben voor de onderneming, ja zelfs de continuïteit in gevaar brengen. Ter voorkoming van dergelijke situaties waarin aandeelhouders vastlopen in een geschil, is er een arsenaal aan traditionele juridische gereedschappen beschikbaar om een impasse ofwel deadlock te doorbreken. Snelheid is vaak een groot goed in dit soort situaties.

Wanneer kun je het toepassen?

Het is met name geschikt als allebei de aandeelhouders met het bedrijf doorwillen, bedrijven waar echtgenotes gezamenlijk aandeelhouder zijn en beiden willen door of bij joint ventures. De regeling kan alleen worden toegepast indien dit expliciet vooraf in bijvoorbeeld een aandeelhoudersovereenkomst is vastgelegd of partijen dit later alsnog onderling overeenkomen. De ervaring leert dat ruziënde aandeelhouders dan meestal niet meer in staat zijn om een shoot out regeling overeen te komen.

Waarom shoot-out?

Shoot-out clausules leiden tot een uitkomst en doorbreken impasses, dit in tegenstelling tot een aantal andere en wellicht meer gebruikelijke regelingen. Dat op voorhand niet vaststaat wie de shoot-out wint of verliest maakt dat er een drempel ontstaat voor het inroepen van de regeling. Dat de kans bestaat dat je als aandeelhouder moet blijven of juist moet vertrekken, zorgt over het algemeen voor bereidheid van partijen om er zonder shoot-out uit te komen, wat in veel gevallen de meest wenselijke uitkomt is. Er wordt eerder gekozen voor overleg of voor bijvoorbeeld mediation, de regelingen kennen dus een preventief karakter.

Er zijn diverse varianten van shoot-out:

Texas Shoot-out
Theo biedt op de aandelen van Jan. Indien Jan dit bod verwerpt dan moet hij aan Theo een hoger bod doen op de aandelen. Indien Theo dit bod vervolgens verwerpt, dan moet hij op zijn beurt aan Jan een hoger bod doen. Dit gaat door totdat een partij een bod accepteert.

Mexican Shoot-out of Dutch Auction
Theo en Jan maken aan een derde bekend tegen welke prijs zij bereid is de aandelen van de andere partij te kopen. De partij met het laagste bod moet vervolgens haar aandelen overdragen aan de hoogste bieder voor de prijs die de hoogste bieder heeft geboden.

Russian Roulette
Een partij biedt de aandelen aan voor een door haar te noemen prijs. Als de andere partij niet voor die prijs wil kopen dan koopt de ander tegen die prijs (Sell-Buy-variant). De Buy-Sell variant stelt het omgekeerde: een bod op de aandelen van de ander waarbij de ander als die daarvoor niet wil verkopen tegen die prijs moet kopen.

Fairest sealed bid
Een onafhankelijke deskundige (bijv. een register valuator), stelt een faire prijs voor 50% van de aandelen vast. Deze wordt niet kenbaar gemaakt aan de partijen. Beide partijen willen kopen en doen naar eigen inzicht een bieding aan de andere partij. De deskundige stelt vast welke bieding het dichtst bij zijn berekende prijs ligt. De partij die het dicht bij zit (met andere woorden, die het meest faire bod heeft gedaan), koopt de aandelen van de andere aandeelhouder voor de door hem genoemde prijs.

Bezint eer ge begint
Eén van de belangrijkste adviezen is om exit-regelingen tussen aandeelhouders vast te leggen op het moment dat er nog geen sprake is van een geschil. Kennis van verschillende varianten en de bijbehorende risico’s zijn noodzakelijk om te voorkomen dat bijvoorbeeld één partij voordeel kan behalen (als gevolg van haar financiële positie) door het forceren van een shoot-out en zo de andere aandeelhouder kan uitkopen tegen voor haar gunstige condities.

Ontvang de laatste updates
Meer kennisdocumenten

Fraku Holding heeft 100% van de aandelen van Fraku Service BV en Fraku Installaties BV verkocht aan Volta Limburg. Volta Limburg is onderdeel van Essent en moedermaatschappij Innogy, een Duits beursgenoteerd energiebedrijf. Aeternus begeleidde de verkopende partij in deze overname

Over Fraku

De Fraku heeft meer dan 75 jaar ervaring in alle koel- en warmtevraagstukken, voor zowel de particuliere als zakelijke markt. Tevens verzorgen zij jaarlijks onderhoud aan combiketels en houden zij zich bezig met optimalisering en monitoring van grote warmtepompen luchtbehandelingsinstallaties.

Meer informatie https://www.fraku.nl/

Over Volta Limburg

Volta Limburg is specialist in CV-ketels en – installaties. Zij hebben een zeer uitgebreid werkgebied en bedienen daarmee de gehele provincie Limburg. Zij zijn vaste servicepartner van Essent en werken samen met 5 andere erkende servicepartners. Met het landelijk netwerk van 40 gespecialiseerde adviseurs, 600 servicemonteurs en installatiepartners, verzorgen ze het warmtecomfort van particuliere huizen. Volta Limburg biedt tevens een ruim producten- en dienstenaanbod aan de zakelijk markt.

Meer informatie https://www.voltalimburg.nl/

Aeternus wenst beide bedrijven veel succes met deze overname.

Een krachtige samenwerking tussen twee sterke Europese trailerfabrikanten in hun gebied.

Per 24 juni 2019 heeft Krone Commercial Vehicle Group 100% van de aandelen van de Knapen Groep overgenomen, samen met haar dochterondernemingen Knapen Trailers BV, Knapen Service BV en Trailned BV. Aeternus begeleidde hierbij Knapen Groep aan de verkoopzijde.

Als Europees marktleider in schuifvloertrailers wordt Knapen Trailers onderdeel van één van de toonaangevende Europese trailerfabrikanten en een wereldspeler in landbouwmachines. Dit betekent een krachtige uitgangspositie voor toekomstige kansen in beide sectoren. De transactie is onder voorbehoud van goedkeuring door de mededingingsautoriteiten.

De achterliggende gedachte achter de overname is om de krachten te bundelen in twee sterke disciplines: de expertise van Krone in standaardtrailers en de klantgerichte maatwerk benadering van Knapen. Het uiteindelijke doel is om de absoluut beste producten en diensten voor de Europese klanten in het wegtransport aan te bieden. Voor de klanten en leveranciers betekent deze acquisitie een volgende stap op het gebied van professionaliteit in trailerbouw.

Onder de vleugels van de Krone Commercial Vehicle Group, zal Knapen volledig zefstandig blijven opereren. Het ervaren managementteam van Knapen blijft ongewijzigd en er worden geen reorganisaties doorgevoerd. Hetzelfde geldt voor het gespecialiseerde Europese dealernetwerk van Knapen. Zowel Krone als Knapen geloven in persoonlijke en professionele relaties met hun klanten, personeel, leveranciers en partners. Deze belangrijke kernwaarde vormt een sterke band tussen de twee bedrijven. Hetzelfde geldt voor het streven naar een eerlijke, transparante en ondernemende aanpak naar onze gewaardeerde klanten en relaties.

Over Knapen Trailers

Knapen Trailers, gevestigd in Deurne in Zuid-oost Brabant, is een fabrikant gespecialiseerd in de productie van aluminium schuifvloertrailers. De sterke focus op één productgroep, gecombineerd met een sterke innovatiestrategie en producten van hoge kwaliteit, heeft Knapen de nummer 1 positie in de Europese schuifvloer-markt opgeleverd. Met een one-stop-shop strategie bestaande uit verkoop, service, spare parts, verhuur, leasing en gebruikte trailers, kunnen Knapen-klanten vertrouwen op de allerbeste service en vakmanschap. De sterke merknaam “Knapen Trailers”, die staat voor deze unieke kwaliteitsbenadering, blijft bestaan. Krone garandeert met de overname de lokale werkgelegenheid in Deurne door niet alleen alle bedrijfsactiviteiten, maar ook de productie- en service faciliteiten over te nemen.

Meer informatie: https://www.knapen-trailers.nl/

Over Krone

Krone Commercial Vehicle Group is een onderdeel van de Bernard Krone Holding SE & Co. KG met haar hoofdkantoor in Spelle, Duitsland. Krone is een familiebedrijf sinds 1906. Ze is één van de sterkste spelers op de markt voor landbouwmachines, standaard opleggers en wissellaadbakken (z.g. swap bodies). Met een productievolume van meer dan 43.000 rollende eenheden en 10.000 wisselsystemen in 2018, is Krone één van de marktleiders op het gebied van schuifzeiltrailers, koelers, boxtrailers en wissellaadbakken. Wereldwijd werken ongeveer 6.000 mensen op de Krone-locaties in Spelle, Werlte, Herzlake, Lübtheen, Dinklage en Tire (TR). Al generaties lang staat Krone voor toptechniek en producten van uitstekende kwaliteit en betrouwbaarheid.

Meer informatie: https://www.krone-trailer.com/english/

De verpakkingsbranche is wereldwijd in beweging. Duurzaamheid, schaalgrootte, (over)capaciteit en robotisering blijven ook de komende jaren belangrijke thema’s in deze dynamische markt. Op fusie- en overnamegebied staan we, mede door de behoefte aan schaalgrootte, aan de vooravond van een consolidatieslag. Sterker nog, misschien is deze wel reeds aan de gang.

2018 is een recordjaar voor de packaging sector geworden, met ruim 50% meer overnames dan in 2017 en 2016. Na een turbulent 2015 met een recordaantal overnames in de wereldwijde packaging sector, leken 2016 en 2017 weer rustiger aan te hebben gedaan met circa 15% minder M&A activiteit wereldwijd. De Nederlandse overnamemarkt had zichtbaar minder last van deze daling in aantal overnames. 2018 was echter een recordjaar met meer dan 30 transacties.

Benieuwd naar onze analyse van de sector? Download hier het Packaging Industry Report: M&A activiteit en sector trends.

Ontvang de laatste updates
Meer kennisdocumenten

Unica heeft zijn organisatie uitgebreid door de acquisitie van Brainpact Industrial Automation. Met de overname van het in industriële automatisering gespecialiseerde softwarebedrijf versterkt Unica zijn kennis en ervaring op het gebied van industriële dienstverlening, waar het met het cluster Unica Industry Solutions al geruime tijd in actief is. Maurice Koopmans en Lieke Janssen van Aeternus zijn bij deze deal betrokken geweest als adviseur van Brainpact.

Versterking van specialisme

Unica is met het bedrijf Unica Industry Solutions al geruime tijd actief op het gebied van industriële oplossingen en werkt voor diverse opdrachtgevers al jarenlang samen met Brainpact. In 2017 werden de kerncompetenties op het gebied van industriële automatisering al uitgebreid dankzij de acquisitie van Pro-Fa Automation. De overname van Brainpact betekent een verdere versterking van dat specialisme. Gecombineerd met de kennis van industriële hardware en industriële processen, kan Unica zijn industriële klanten meer toegevoegde waarde bieden.
Brainpact wilde het dienstenpakket verbreden en de continuïteit van het bedrijf waarborgen en zocht daarom aansluiting bij een grotere organisatie met een bewezen track record op het gebied van industriële automatisering. Door de overname door Unica kan Brainpact zijn klanten een breder dienstenpakket leveren en meer continuïteit bieden. Brainpact profiteert als onderdeel van Unica van veel ervaring en slagkracht in industriële oplossingen en van de stabiliteit van de meer dan 85-jarige technisch dienstverlener.

Speerpunt in groeistrategie

John Quist, CEO van Unica, noemt de industriële dienstverlening een van de speerpunten in de groeistrategie van zijn bedrijf. “Juist in de complexe industriële wereld, waarin systemen bedrijfskritisch zijn voor de productie en concurrentiepositie, hebben wij veel kennis en ervaring. De acquisitie van Brainpact past in het toenemende belang van automatiseringssoftware in het industriële proces. We zijn blij dat we met deze acquisitie die kerncompetentie van ons bedrijf verder versterken.”

Uitgebreid portfolio

Ton Peeters, directeur/eigenaar van Brainpact, ziet er naar uit om de samenwerking met Unica als onderdeel van het cluster Unica Industry Solutions voort te zetten. “De goede samenwerking in de afgelopen jaren vormt een uitstekende basis voor de acquisitie. Als onderdeel van Unica kunnen we een volgende stap maken. Dit geeft ons bijna 25-jarige bedrijf de kans om de groei van de afgelopen jaren voort te zetten en onze klanten te bedienen met een uitgebreider dienstenpakket.” Ton Peeters blijft aan bij Brainpact, samen met zijn partner Anja Linskens, die een prominente rol speelt in het bedrijf.
De overname van Brainpact past in de strategie van Unica om de gespecialiseerde activiteiten verder te verbreden. In de afgelopen jaren versterkte Unica zijn organisatie onder meer met de bedrijven Boele Fire Protection (2018), Dotwood (2018), Nsecure (2017), Pro-Fa Automation (2017) en Hellemans Consultancy (2015). Brainpact blijft als onderdeel van het cluster Unica Industry Solutions opereren vanuit het eigen kantoor in Venray. Daarbij wordt de samenwerking met de collega’s van Unica Industry Solutions in het nabijgelegen Venlo de komende tijd geïntensiveerd.

Over Brainpact Industrial Automation

Brainpact is sinds 1995 actief op het gebied van software voor industriële automatisering. PLC-besturingen, SCADA-/HMI-toepassingen en MES-systemen worden op maat en klantspecifiek ontwikkeld. Brainpact levert diensten aan onder meer de veevoeder- en voedingsmiddelenindustrie, metaalindustrie, petrochemie en logistieke sector.

Over Unica

Unica is dé allround technisch dienstverlener van Nederland en trendsetter in duurzame innovaties, die alle vraagstukken op het gebied van techniek in en om gebouwen oplost. Denk aan het toepassen van oplossingen op het gebied van installatietechniek, energie, ICT, internet of things (IOT) en smart buildings die bijdragen aan functionele, gezonde en veilige leef- en werkomgevingen. Unica zet de wensen en behoeften van klanten om in een kwalitatieve oplossing op maat. Met een slagvaardig netwerk van negen bedrijvenclusters en meer dan 2.500 medewerkers behoort Unica tot de grootste technisch dienstverleners van Nederland.

Snel inzicht krijgen in de technische staat, efficiency en organisatie van een machinepark. Het kan vanaf nu met het Production Due Diligence van Aeternus, specialist in bedrijfsovernames. Hiermee kan de waarde van productiebedrijven voortaan veel beter in kaart worden gebracht.

Hoe lang draait een bepaalde machine al mee? Is er sprake van achterstallig onderhoud? En liggen er eigenlijk wel voldoende reserve-onderdelen in het magazijn om na uitval snel weer productie te kunnen draaien? De antwoorden op vragen als deze zeggen veel over de waarde van het machinepark en de technische installaties van een bedrijf. Des te opvallend is het dat deze kennis vaak ontbreekt En hierdoor forse tegenvallers aan het licht komen.

Invloed op toekomstige prestaties

Bij dit soort belangrijke trajecten wordt vooral gekeken naar cijfers als omzet, winst en cashflow. Maar boekhouders weten vaak niet hoe lang een machinepark nog meekan en of de productieorganisatie wel efficiënt is ingericht, aldus Roger Tilmans, Industry Expert Manufacturing bij Aeternus. Toch is dit wel belangrijke informatie. Denk bijvoorbeeld aan mogelijk achterstallig onderhoud of het vermogen om in de toekomst extra capaciteit toe te voegen. Deze zaken kunnen een forse invloed hebben op de toekomstige prestaties en cashflow van een productiebedrijf. Er zijn ook voorbeelden van bedrijven die werden overgenomen en waarbij pas naderhand bleek dat het kwaliteitsniveau van het machinepark niet kon worden opgeschroefd. Dat is informatie die je eigenlijk vóór zo’n belangrijke beslissing wilt hebben.

Geavanceerde meettechnieken

Met het Production Due Dilligence (PDD) van Aeternus lossen bedrijven en banken dit probleem nu op. Ervaren experts bezoeken het productiebedrijf en maken vervolgens een quick scan of full scan met de inzet van geavanceerde meettechnieken en rekenmodellen. Zo brengen ze de risico’s en verbetermogelijkheden van de productiemiddelen, productieprocessen en de productieorganisatie in kaart. Deze aspecten blijven zoals gezegd nu nog vaak buiten beschouwing, terwijl ze juist zo belangrijk zijn bij de waardering van een productiebedrijf. Aeternus analyseert de situatie op de werkvloer en vertaalt de technische en organisatorische constateringen in financiële consequenties en risico’s.

Private equity

Met deze methode kunnen private equity-partijen de waarde van een productiebedrijf die ze willen kopen of verkopen voortaan veel beter inschatten. Ook voor banken en andere financiers is het PDD een ideaal hulpmiddel. Het helpt ze bij de technische en financiële verificatie van een financieringsbeslissing. “Verder kun je denken aan het aangaan van een joint venture, een investeringsbeslissing of de ondernemer die zijn bedrijf in de etalage wil zetten.”

Kern van de onderneming

Aeternus heeft de PDD al toegepast bij meerdere organisaties in binnen- en buitenland. Het is een onmisbaar onderdeel bij de waardering van productiebedrijven. Alleen op deze manier dringen ze echt door tot de kern van de onderneming en maken ze aspecten zichtbaar die anders onzichtbaar zouden blijven.

Meer weten, kijk op Production Due Diligence Aeternus

A. Jansen is een concern van recyclings- en bouwgerelateerde bedrijven, met activiteiten op gebied van grond-, weg- en waterbouw, recycling van (bouw)afvalstoffen, productie van beton(waren) en verhuur van (betongerelateerd) transportmaterieel. Het bedrijf heeft sterke wortels in Zuid-Nederland maar heeft ook vestigingen in Amsterdam en Duitsland.

De afgelopen jaren heeft A. Jansen geïnvesteerd in een Thermische Recyclingsinstallatie, die geschikt is voor de verwerking van Teerhoudend Asfalt Granulaat. Mede vanwege de sterke groei van deze activiteiten, had A. Jansen behoefte aan een integrale her- en uitbreidingsfinanciering. Met een diepgaande analyse op het verdienmodel van de onderneming en vanuit haar goede kennis van de financieringsmarkt, heeft Aeternus, Eric de Ruijter en Patrick Cox, de (her)financiering geregeld.

Wij wensen A. Jansen veel succes met het realiseren van de groeiplannen.

Meer weten over Aeternus en Bedrijfsfinanciering https://www.aeternuscompany.nl/diensten/bedrijfsfinanciering/

4In het katern Finance 50 zijn de vijftig belangrijkste advieskantoren van Nederland op het gebied van bedrijfsfinanciering weergegeven, waaronder Aeternus.

Naast deze top 50 benoeming is er ook een interview met Eric de Ruijter en Patrick Cox (Aeternus) en Anna Marie de Haan (NEOS Direct Lending) over het thema Bedrijfsfinanciering.

‘Financieren is als koken, je moet zelf de juiste ingrediënten regelen’

Nadat een ondernemer met een financieringsbehoefte van twintig miljoen bij Aeternus Corporate Finance aanklopte, wisten de adviseurs dat de oplossing in een financieringsmix moest liggen. ‘Iedere financier heeft zijn eigen voorwaarden en wensen ten aanzien van het verkrijgen van zekerheden, daar ligt een belangrijke rol voor een adviseur.’

Benieuwd naar het gehele artikel? Bekijk het artikel dan via deze link: https://www.aeternuscompany.nl/wp-content/uploads/2019/04/Artikel-Aeternus-en-Neos-Brookz-Magazine.pdf

Bron: https://www.brookz.nl/

Medische technologie speelt een cruciale rol in het betaalbaar houden van de zorg en ontwikkeling naar een meer persoonsgerichte aanpak. Er zal steeds meer nadruk liggen op technologische innovatie en de inzet van e-health, met als gevolg dat de mogelijkheden voor het gebruik en toepassing van MedTech explosief toenemen.

Met zo’n 40 recente transacties binnen de MedTech, is zichtbaar dat deze dynamiek leidt tot veel beweging in de overname- en financieringsmarkt. De verwachting is dat deze activiteit de komende jaren verder zal toenemen. Als kennispartner informeert Aeternus klanten, ondernemers en relaties regelmatig over de belangrijkste ontwikkelingen in hun branche. In dit rapport delen wij onze inzichten met betrekking tot trends en M&A activiteiten in de medisch technologische markt. Inzichten die onmisbaar zijn bij het uitzetten van de juiste
strategische koers.

Benieuwd naar onze analyse van de sector? Download hier het MedTech Industry Report: M&A activiteit en sector trends.

Ontvang de laatste updates
Meer kennisdocumenten

Aeternus is in de afgelopen 14 jaar uitgegroeid tot één van de grootste onafhankelijke corporate finance kantoren in Nederland. Met ons team van ruim 30 medewerkers, zijn wij al zes jaar op rij FD Gazellen en behoren daarmee tot de snelst groeiende bedrijven van Nederland met vestigingen in Amsterdam, Eindhoven en Venlo.

Nieuwsgierig naar Aeternus in de uitzending van BNR groeihelden?

Beluister dan onderstaande item via BNR Nieuwsradio https://www.bnr.nl/player/archief/20190227191305180

 

Sinds 2014 is er een consolidatieslag in de tandartsenbranche aan de gang, die zich in de komende jaren verder zal doorzetten. De verwachting is dat deze trend zich in de komende jaren versterkt zal doorzetten, waardoor tandartsen zich steeds meer moeten afvragen of ze met de huidige praktijk willen doorgaan, gaan uitbreiden door zelf andere praktijken te kopen óf te verkopen. In dit artikel gaan we in op de valuedrivers van een tandartsenpraktijk en waar in de verkoopvoorbereiding aandacht aan besteed kan worden.

Als een tandarts overweegt om de praktijk in de komende jaren te verkopen, is het belangrijk om te weten wat de waarde van een praktijk is en hoe deze waarde kan worden verhoogd. Om te weten waaraan in de verkoopvoorbereiding gewerkt moet worden om de verkoop (prijs en voorwaarden) te optimaliseren, zetten we in dit artikel de belangrijkste valuedrivers van een tandartsenpraktijk op een rij.

Werkgebied

Een praktijk gelegen in een omgeving waarin sprake is van een groei van de bevolking, heeft de mogelijkheid om verder te groeien en zal tot een hogere verkoopprijs leiden. Belangrijk voor een praktijk in een groeiend werkgebied is dat de groei van de praktijk hiermee minimaal gelijke tred houdt.

Ook is de concurrentie in het werkgebied van belang. Overwegend actieve concurrenten met een hoge klanttevredenheid leveren een ander concurrentieveld dan kleinere praktijken met een lage klanttevredenheid.

Daarnaast is ook de mogelijkheid om in aangrenzende werkgebieden overnames te doen en sterke regionale clusters te vormen, aantrekkelijk voor een investeerder.

Patiëntenbestand

Belangrijk hierbij is dat het patiëntenbestand qua leeftijd en inkomensgroepen niet te veel (in negatieve zin) afwijkt van het landelijk gemiddelde. De meeste gebieden in Nederland zijn krimpregio’s. Op de langere termijn zal dit dus ook gelden voor patiëntenbestanden, mits een praktijk door het beter te doen dan haar concurrenten de daling kan ontkomen.

De periode dat klanten al verbonden zijn met de praktijk, het aantal actieve patiënten, leeftijdsopbouw, geografische spreiding, het soort behandelingen en de mate van persoonlijke binding van patiënten met de tandarts of medewerkers, vormen in ieder geval een vast onderdeel van het Due Diligence onderzoek van de koper.

Omzet per patiënt

Een hogere omzet per patiënt is een goede graadmeter van de positionering en organisatie van de praktijk, zeker afgezet tegen het werkgebied waarin de tandarts actief is. In de verkoopvoorbereiding kan een doelstelling luiden: de omzet van € 200 per patiënt met 30% te verhogen in de komende 3 jaar.

Dat kan ook door zogenaamde “inactieve” patiënten weer te activeren door een actief patiëntenbeleid. De gemiddelde omzet in 2017 per patiënt bedroeg € 243. Voor praktijken met meer dan € 1 miljoen omzet bedroeg de omzet per patiënt € 350. (Bron: Famed). Bij grotere praktijken is de omzet per patiënt gemiddeld genomen hoger doordat er sprake is van een multidisciplinaire benadering van de patiënten, meer specialisme, snellere implementatie van nieuwe technieken en een efficiënter praktijkmanagement.

Up-to-date met investeren

Niet alleen in machines en materiaal, maar ook het up-to-date zijn in kennis en het toepassen van nieuwe technieken. Met name door het toepassen van nieuwe technieken is een verhoging van de omzet per patiënt beter te realiseren. Ook het optimaal gebruiken van software voor de planning, bestellingen en boekhouding is hierbij van belang. Het achterblijven hiervan zal een drukkend effect hebben op een verkoopprijs, maar biedt daarentegen grote kansen voor een koper om hier winst te behalen.

Praktijkmanagement

Een slimme planning van afspraken, het goed managen van afspraken met tandtechnische laboratoria en inkoop en een optimale en logische routing van behandelingen zorgt voor een sterke performance en hoge resultaten. In een grotere praktijk is dit beter te realiseren dan in een kleinere praktijk.

Kwaliteit en binding medewerkers

Een goede werksfeer en cultuur zorgen ervoor dat medewerkers en tandartsen die in dienst zijn, zich langdurig met de praktijk willen verbinden. Hiervoor is het met name voor de aan de praktijk verbonden tandartsen dat er sprake is van een marktconform beloningspakket. Verder is een qua leeftijdsopbouw evenwichtig personeelsbestand, dat ook qua kennis goed aansluit bij het niveau van de praktijk, een belangrijke valuedriver.

Schaalgrootte

De verkoopopbrengst in termen van EBITDA multiple is hoger bij verkoop van een grotere praktijk dan bij verkoop van een kleinere praktijk. Een grotere praktijk heeft een jaaromzet van ca. 1 miljoen EUR of meer. Een gemiddelde tandarts kan zelf een omzet genereren van 350-500k euro per jaar. Dat betekent dat er, bij een omzet van 1 miljoen EUR en hoger, minimaal twee à drie tandartsen werkzaam te zijn en/of dat er sprake is van een meerstoelenconcept in combinatie met een multidisciplinaire benadering van tandheelkunde, preventie, mondhygiëne en eventueel tandtechniek.

Afhankelijkheid eigenaar

Elke tandartsenpraktijk is afhankelijk van de eigenaar c.q. het management. Het management besluit immers over de koers, investeringen en inrichting van het bedrijfsmodel. Naarmate er sprake is van een sterk management, zal zich dit ook vertalen in een rendabele praktijk en dus ook een goede verkoopprijs. Belangrijk is om te vermijden dat de tandarts zelf degene is die de meeste omzet en productiviteit realiseert. Voor een koper is dit een risico bij overname van de praktijk en zal in de regel tot hogere kosten leiden, als de eigenaar na de overname minder uren werkt.

Fiscale & Juridische optimalisatie

In fiscale zin is het goed om ruim (> 6 jaar) voorafgaand aan de overname door een fiscaal specialist te laten beoordelen of de juridische vorm van de onderneming ‘verkoop-proof’ is. Belangrijkste in het oog springende zaken hierbij zijn het pand waarin de praktijk wordt uitgeoefend:

  • Is het pand eigendom van de tandarts in privé of in de holding of in de werkmaatschappij).
  • Is de praktijk los te koppelen van het aangelegen woonhuis?
  • Wat betekent het verhuren van de praktijk voor de waarde van het woonhuis?

Andere aandachtsgebieden zijn de arbeidsbeloning van de tandarts en eventueel zijn echtgenoot of echtgenote, belangen of investeringen in de te verkopen vennootschap die niet direct praktijk gerelateerd zijn en de marktconformiteit van overeenkomsten met in de praktijk werkende zelfstandige tandartsen.

Verkoopvoorbereiding en waardegroei: een alternatieve strategie

Naast het optimaliseren van de waarde van eigen praktijk, kan ook het groeien door overnames van kleinere collega-praktijken een strategie zijn. Bij een succesvolle implementatie zal dit een betere prijs en voorwaarden opleveren. Deze strategie is niet voor iedere tandarts geschikt. De kansen en risico’s dienen hierbij zorgvuldig te worden afgewogen.

Meer weten?

Wilt u meer weten over uw mogelijkheden van waardegroei en verkoopvoorbereiding van uw eigen tandartsenpraktijk? Neem dan eens vrijblijvend contact met ons op voor een afspraak. Met het Big Value Program heeft Aeternus een modelmatige aanpak van verkoopvoorbereiding, gericht op verhoging van de waarde van een tandartsenpraktijk.

Aeternus is opgericht in 2006 en heeft inmiddels meer dan 600 transacties begeleid, waaronder ook de verkoop en waardering van tandartspraktijken. Er werken 30 corporate finance specialisten in Venlo, Eindhoven en Amsterdam.

Ontvang de laatste updates
Meer kennisdocumenten

Sinds 2014 is er een consolidatieslag in de tandartsenbranche aan de gang, die zich in de komende jaren verder zal doorzetten. De verwachting is dat deze trend zich in de komende jaren versterkt zal doorzetten, waardoor tandartsen zich steeds meer moeten afvragen of ze met de huidige praktijk willen doorgaan, gaan uitbreiden door zelf andere praktijken te kopen óf te verkopen. In dit artikel gaan we in op de valuedrivers van een tandartsenpraktijk en waar in de verkoopvoorbereiding aandacht aan besteed kan worden.

Als een tandarts overweegt om de praktijk in de komende jaren te verkopen, is het belangrijk om te weten wat de waarde van een praktijk is en hoe deze waarde kan worden verhoogd. Om te weten waaraan in de verkoopvoorbereiding gewerkt moet worden om de verkoop (prijs en voorwaarden) te optimaliseren, zetten we in dit artikel de belangrijkste valuedrivers van een tandartsenpraktijk op een rij.

Werkgebied

Een praktijk gelegen in een omgeving waarin sprake is van een groei van de bevolking, heeft de mogelijkheid om verder te groeien en zal tot een hogere verkoopprijs leiden. Belangrijk voor een praktijk in een groeiend werkgebied is dat de groei van de praktijk hiermee minimaal gelijke tred houdt.

Ook is de concurrentie in het werkgebied van belang. Overwegend actieve concurrenten met een hoge klanttevredenheid leveren een ander concurrentieveld dan kleinere praktijken met een lage klanttevredenheid.

Daarnaast is ook de mogelijkheid om in aangrenzende werkgebieden overnames te doen en sterke regionale clusters te vormen, aantrekkelijk voor een investeerder.

Patiëntenbestand

Belangrijk hierbij is dat het patiëntenbestand qua leeftijd en inkomensgroepen niet te veel (in negatieve zin) afwijkt van het landelijk gemiddelde. De meeste gebieden in Nederland zijn krimpregio’s. Op de langere termijn zal dit dus ook gelden voor patiëntenbestanden, mits een praktijk door het beter te doen dan haar concurrenten de daling kan ontkomen.

De periode dat klanten al verbonden zijn met de praktijk, het aantal actieve patiënten, leeftijdsopbouw, geografische spreiding, het soort behandelingen en de mate van persoonlijke binding van patiënten met de tandarts of medewerkers, vormen in ieder geval een vast onderdeel van het Due Diligence onderzoek van de koper.

Omzet per patiënt

Een hogere omzet per patiënt is een goede graadmeter van de positionering en organisatie van de praktijk, zeker afgezet tegen het werkgebied waarin de tandarts actief is. In de verkoopvoorbereiding kan een doelstelling luiden: de omzet van € 200 per patiënt met 30% te verhogen in de komende 3 jaar.

Dat kan ook door zogenaamde “inactieve” patiënten weer te activeren door een actief patiëntenbeleid. De gemiddelde omzet in 2017 per patiënt bedroeg € 243. Voor praktijken met meer dan € 1 miljoen omzet bedroeg de omzet per patiënt € 350. (Bron: Famed).  Bij grotere praktijken is de omzet per patiënt gemiddeld genomen hoger doordat er sprake is van een multidisciplinaire benadering van de patiënten, meer specialisme, snellere implementatie van nieuwe technieken en een efficiënter praktijkmanagement.

Up-to-date met investeren

Niet alleen in machines en materiaal, maar ook het up-to-date zijn in kennis en het toepassen van nieuwe technieken. Met name door het toepassen van nieuwe technieken is een verhoging van de omzet per patiënt beter te realiseren. Ook het optimaal gebruiken van software voor de planning, bestellingen en boekhouding is hierbij van belang. Het achterblijven hiervan zal een drukkend effect hebben op een verkoopprijs, maar biedt daarentegen grote kansen voor een koper om hier winst te behalen.

Praktijkmanagement

Een slimme planning van afspraken, het goed managen van afspraken met tandtechnische laboratoria en inkoop en een optimale en logische routing van behandelingen zorgt voor een sterke performance en hoge resultaten. In een grotere praktijk is dit beter te realiseren dan in een kleinere praktijk.

Kwaliteit en binding medewerkers

Een goede werksfeer en cultuur zorgen ervoor dat medewerkers en tandartsen die in dienst zijn, zich langdurig met de praktijk willen verbinden. Hiervoor is het met name voor de aan de praktijk verbonden tandartsen dat er sprake is van een marktconform beloningspakket. Verder is een qua leeftijdsopbouw evenwichtig personeelsbestand, dat ook qua kennis goed aansluit bij het niveau van de praktijk, een belangrijke valuedriver.

Schaalgrootte

De verkoopopbrengst in termen van EBITDA multiple is hoger bij verkoop van een grotere praktijk dan bij verkoop van een kleinere praktijk. Een grotere praktijk heeft een jaaromzet van ca. 1 miljoen EUR of meer. Een gemiddelde tandarts kan zelf een omzet genereren van 350-500k euro per jaar. Dat betekent dat er, bij een omzet van 1 miljoen EUR en hoger, minimaal twee à drie tandartsen werkzaam te zijn en/of dat er sprake is van een meerstoelenconcept in combinatie met een multidisciplinaire benadering van tandheelkunde, preventie, mondhygiëne en eventueel tandtechniek.

Afhankelijkheid eigenaar

Elke tandartsenpraktijk is afhankelijk van de eigenaar c.q. het management. Het management besluit immers over de koers, investeringen en inrichting van het bedrijfsmodel. Naarmate er sprake is van een sterk management, zal zich dit ook vertalen in een rendabele praktijk en dus ook een goede verkoopprijs. Belangrijk is om te vermijden dat de tandarts zelf degene is die de meeste omzet en productiviteit realiseert. Voor een koper is dit een risico bij overname van de praktijk en zal in de regel tot hogere kosten leiden, als de eigenaar na de overname minder uren werkt.

Fiscale & Juridische optimalisatie

In fiscale zin is het goed om ruim (> 6 jaar) voorafgaand aan de overname door een fiscaal specialist te laten beoordelen of de juridische vorm van de onderneming ‘verkoop-proof’ is. Belangrijkste in het oog springende zaken hierbij zijn het pand waarin de praktijk wordt uitgeoefend:

  • is het pand eigendom van de tandarts in privé of in de holding of in de werkmaatschappij).
  • Is de praktijk los te koppelen van het aangelegen woonhuis?
  • Wat betekent het verhuren van de praktijk voor de waarde van het woonhuis?

Andere aandachtsgebieden zijn de arbeidsbeloning van de tandarts en eventueel zijn echtgenoot of echtgenote, belangen of investeringen in de te verkopen vennootschap die niet direct praktijk gerelateerd zijn en de marktconformiteit van overeenkomsten met in de praktijk werkende zelfstandige tandartsen.

Verkoopvoorbereiding en waardegroei: een alternatieve strategie

Naast het optimaliseren van de waarde van eigen praktijk, kan ook het groeien door overnames van kleinere collega-praktijken een strategie zijn. Bij een succesvolle implementatie zal dit een betere prijs en voorwaarden opleveren. Deze strategie is niet voor iedere tandarts geschikt. De kansen en risico’s dienen hierbij zorgvuldig te worden afgewogen.

Meer weten?

Wilt u meer weten over uw mogelijkheden van waardegroei en verkoopvoorbereiding van uw eigen tandartsenpraktijk? Neem dan eens vrijblijvend contact met ons op voor een afspraak. Met het Big Value Program heeft Aeternus een modelmatige aanpak van verkoopvoorbereiding, gericht op verhoging van de waarde van een tandartsenpraktijk.

Aeternus is opgericht in 2006 en heeft inmiddels meer dan 600 transacties begeleid, waaronder ook de verkoop en waardering van tandartspraktijken. Er werken 30 corporate finance specialisten in Venlo, Eindhoven en Amsterdam.

In de onlangs verschenen editie van het Vakblad Afval wordt Aeternus genoemd met het artikel ‘Overnames dragen bij aan transitie naar circulaire economie’.

Afgelopen november publiceerde Aeternus voor het eerst een onderzoeksrapport over de recyclingsector, met onder meer aandacht voor financiële trends en ontwikkelingen. “Start-ups kunnen recyclingbedrijven helpen bij de transitie naar een circulaire economie.” Lees hier het volledige artikel dat onlangs is verschenen in het Vakblad Afval: Vakblad afval 2019_ Overnames dragen bij aan transitie naar circulaire economie_ Aeternus

Heeft u interesse in het volledige onderzoeksrapport over de recyclingsector, vraag dit dan hier op door uw gegevens achter te laten met daarbij de vermelding ‘Top 25 Recycling’:

Bij tandartsen en orthodontisten is sinds enkele jaren een consolidatieslag aan de gang, ook in 2018. De verwachting is dat deze trend zich in de komende jaren versterkt zal doorzetten.

De markt voor overnames in de tandartsensector is momenteel behoorlijk in beweging. Naast reeds bekende ketens, die veelal eigendom zijn van private equity, bewegen zowel nieuwe nationale als ook internationale investeringsmaatschappijen zich nadrukkelijk in deze sector. Op dit moment zijn er in Nederland 18 ketens met meer dan 4 vestigingen, echter slechts 6,5% van het totaal aantal tandartspraktijken (2014: 4,7%).

Deze tendens wordt aangewakkerd door grotere en kleinere investeringsmaatschappijen, die een actieve zogenaamde ‘buy-and-build’ strategie voeren. Doel van deze partijen is het opkopen van kleinere tandartspraktijken en deze te bundelen, al dan niet in een formule, om de totale onderneming daarna te verkopen aan een grotere investeringsmaatschappij of strategische partij.

Naast de in de onderstaande tabel genoemde grotere ketens (zoals Curaeos en Dental Clinics en de kleinere ketens (Fresh, Kies Mondzorg en RDW)), identificeren we ook particuliere initiatieven, regionale samenwerkingsverbanden en nieuwe private equity bedrijven, die zich op deze markt focussen. Ook internationaal (EU) is er sprake van overnames door investeringsmaatschappen. De onderstaande tabel geeft een overzicht van Private Equity bedrijven en de bijbehorende ketens.

(bron: Aeternus)

De prijs van een tandartspraktijk

De richtprijs voor kleinere praktijken (< 500.000 EUR omzet per jaar) is moeilijk te duiden gezien de grotere specifieke risico’s en afhankelijkheden die wij (en dus ook kopers) zien in kleinere praktijken. De prijzen bewegen zich daarom, afhankelijk van de grootte van de praktijk, tussen een grote bandbreedte van 1,5 en 4 x de operationele winst, (waarbij de winst bedoeld wordt na een marktconforme arbeidsbeloning).

Bij (middel)grote praktijken worden momenteel EBITDA-multiples van 5 tot 7 x EBITDA gehanteerd. En als een grote keten van tandartspraktijken wordt verkocht, zijn de EBITDA-multiples 10 en hoger mogelijk. De prijs die bij het hanteren van deze multiples ontstaat, is overigens de prijs van de onderneming, gebaseerd op het “cash and debt-free” principe, en leidt als volgt tot de prijs van de aandelen van de praktijk:

(EBITDA = Earnings before Intrest, Taxes, Depreciation and Amortization, ofwel het operationele bedrijfsresultaat van de praktijk)

Uiteraard is de prijs bij iedere transactie maatwerk. Er zal door kopers altijd geanalyseerd worden wat de “kwaliteit” van de EBITDA is, hoe toekomstbestendig deze is en welke positieve en negatieve normalisaties dienen te worden toegepast. Hierbij spelen zaken als bijvoorbeeld de afhankelijkheid van de eigenaar, benodigde investeringen, werkgebied en omzet per patiënt een belangrijke rol. Voor een nadere toelichting op deze waarde en -prijsbepalende elementen verwijzen wij naar het artikel ‘De belangrijkste value drivers van een tandartsenpraktijk‘.

Meer weten over de waarde en-prijsbepalende elementen? Klik dan op onderstaande button. Na het invullen van uw e-mailadres en het onderwerp ‘Tandartsen’ ontvangt u het Kennisartikel in uw inbox.

> Download Whitepaper: ‘De belangrijkste value drivers van een tandartsenpraktijk’

Een aantrekkelijke deal?

Het is te kort door de bocht om te stellen dat de ideale koper degene is die de hoogste prijs betaalt. Want de voorwaarden voor deze hoogste prijs zijn er ook naar.

Zo gaat een hoge prijs vaak samen met een zogenaamde earn-out. Een deel van de koopsom wordt dan dus betaald afhankelijk van de toekomstige winst. Voorwaarde is daarbij ook dat de verkopende tandarts nog een aantal jaren meewerkt. Een earn-out kan nadelig uitwerken. Daarom is het van belang earn-out met de juiste voorwaarden te combineren.

Ook kan een (minderheids)participatie in de holding van de tandartsenketen een onderdeel vormen van de prijs. Dit kan interessant zijn. Dit stelt de verkopende tandarts in de gelegenheid om te profiteren van de buy-and-build strategie van de investeerder, waarmee hij/zij een extra stukje waardegroei in de toekomst kan realiseren: de EBITDA multiple over een keten is namelijk hoger dan die van een individuele praktijk. Hierbij is het van belang dat er vertrouwen is in het management en de koers van de kopende keten en of het werken bij de desbetreffende keten qua cultuur en werkwijze aansluit bij de individuele tandarts. Waarbij een andere werkwijze natuurlijk ook kansen biedt: Zo zal het wegvallen van de zorg voor personeel, praktijk planning en administratie voor menig tandarts als een verlichting voelen.

Een belangrijk onderdeel van een deal is ook het onroerend goed: wordt dit mee gekocht of kan het pand voor een aantrekkelijk bedrag en periode worden verhuurd? Hierbij spelen ook de fiscale gevolgen een rol. Heeft de tandarts het onroerend goed in privé, in zijn holding of in de werkmaatschappij? Zeker bij praktijken waar het onroerend goed lang geleden is aangekocht, kan dit een behoorlijke invloed hebben op de netto-opbrengst.

Tot slot is ook de beloning en arbeidsvoorwaarden na de verkoop is een belangrijk onderdeel van het totale pakket.

Wel of niet verkopen?

In de afweging om te verkopen spelen zowel zakelijke als persoonlijke motieven een rol. In de onderstaande tekst benoemen we de meest relevante afwegingen.

Het huidige overnameklimaat is zonder meer gunstig. De rente is laag waardoor geld lenen voor overnames goedkoop is. Daarnaast zijn er voldoende bereidwillige kopers: Gebaseerd op onze waarnemingen zal er de komende jaren door een aantal partijen verder gebouwd worden aan (vergroting van) ketens, die, als ze een bepaalde grootte hebben bereikt, een aantrekkelijke investering vormen voor lange termijn risicomijdende beleggers. Dus verkopen en mee-investeren in een grotere keten kan aantrekkelijk zijn.

Ook is de inschatting van belang hoe lang deze tendens nog duurt. En of deze tendens nog steeds gaande is, als ú wilt gaan verkopen. Op het moment dat de ketens voldoende schaalgrootte en/of regionale dekking hebben, neemt de bereidheid om nog een goede prijs te betalen af. Indien het natuurlijke verkoopmoment (gebaseerd op leeftijd) tussen 3 en5 jaar ligt, is de vraag wat langer wachten nog aan waarde gaat toevoegen.

Vanuit een ondernemersperspectief is de optie om eerst nog zelf 1 of 2 praktijken bij te kopen en daarna te verkopen een aantrekkelijke. De hogere EBITDA bij een grotere praktijk is immers financieel aantrekkelijk. Maar dat betekent ook dat dit bij de desbetreffende tandarts moet passen. Het vergt een andere mindset, werkindeling en investeringsbereidheid dan veel tandartsen met een kleine praktijk gewend zijn.

Dan zijn er nog de persoonlijke redenen als leeftijd, ambitie en energie om zelfstandig door te gaan of praktijken over te nemen. Dat zal voor elke tandarts anders zijn en vergt een goede analyse van financiële, fiscale en persoonlijke argumenten.

Meer weten ?

Wilt u meer weten over uw mogelijkheden bij uw eigen tandartsenpraktijk ? Neem dan eens vrijblijvend contact met ons op voor een afspraak. Aeternus is opgericht in 2006 en heeft inmiddels meer dan 1000 klanten begeleid, waaronder de waardering en verkoop van tandartspraktijken. Er werken 30 corporate finance specialisten in Venlo, Eindhoven en Amsterdam.

Meer weten over wat Aeternus voor u kan betekenen? Bekijk dan hier de mogelijkheden.

Aeternus Kantoren in:

Amsterdam | Joop Geesinkweg 501
Eindhoven | Parklaan 54a
Venlo | Noorderpoort 39

Tel +31 (0)85 051 78 38

Ontvang de laatste updates
Meer kennisdocumenten

In 1992 startte Jan Hurkmans sr. met het bedrijf Hurkmans Transport en Handelsmaatschappij. In de afgelopen ruim 25 jaar is het familiebedrijf zorgvuldig uitgebouwd en heeft zich gespecialiseerd in inkoop, verkoop en transport van bouwstoffen en betonproducten. Met de inzet van ruim 40 eigen trekkers en ruim 60 opleggers verzorgt Hurkmans Transport de complete aanvoer voor de betonindustrie.

Jan en Nel Hurkmans gaven Aeternus de opdracht om hen te begeleiden bij de overdracht van het familiebedrijf naar de volgende generatie. Belangrijk hierbij was dat er eerlijke transactie tot stand zou komen voor alle betrokken partijen en dat hierbij de goede onderlinge verstandhouding tussen de familieleden behouden zou blijven. Hierna volgde een periode van intensieve gesprekken met de vier kinderen. Door deze gesprekken werd duidelijk dat Jan jr. en Ben het familiebedrijf graag willen voortzetten. Alle betrokken familieleden kijken zeer tevreden terug op het overnameproces, wat door Eric de Ruijter en Patrick Cox werd begeleid.

Aeternus wenst Jan en Ben Hurkmans heel veel succes met de voortzetting van het familiebedrijf.

Meer weten over Aeternus en de branche Transport & Logistiek? Bekijk dan hier ons Top 50 Transport en Logistiek rapport.